Pirackie oprogramowanie 

Pomimo tego, iż Polska notuje jeden z najwyższych wskaźników wzrostu w branży IT w Unii Europejskiej, rynek nielegalnego oprogramowania w Polsce ma się nadal bardzo dobrze. Według danych, BSA ( Business Software Alliance), wiodącej organizacji promującej bezpieczne i zgodne z prawem korzystanie z oprogramowania w 2005 roku aż 59 procent używanego w Polsce oprogramowania było nielegalne. Według tej samej organizacji korzyści, jakie mogą płynąć ze zmniejszenia o dziesięć punktów procentowych sprzedaży pirackiego oprogramowania w naszym kraju mogą przyczynić się do utworzenia tysięcy dodatkowych miejsc pracy i znacząco przyczynić się do zwiększenia przychodów wśród firm działających w branży informatycznej.

Jednak jak tego dokonać, jeżeli? Piractwo Komputerowe to zjawisko nadal powszechne. Odwiedzając giełdy komputerowe, targowiska, korzystając z popularnych programów służących do wymiany plików spotykamy się, na co dzień ze zjawiskiem piractwa komputerowego. Większość z nas bagatelizuje ten problem. Nie bierzemy pod uwagę faktu, iż większa część tych dóbr została albo nielegalnie skopiowana, skradziona wydawcom, wykonawcom i producentom . Dlatego biorąc udział w piractwie komputerowym musimy zdawać sobie sprawę, że możemy zostać pociągnięci do odpowiedzialności cywilnej jak i karnej.

Zgodnie z przepisami o prawie autorskim i prawach pokrewnych kopiowanie i używanie programów komputerowych bez zezwolenia właściciela praw autorskich jest zabronione i podlega surowym sankcjom karnym i cywilnym. (Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, Dz. U. 1994r., nr 24)

Mianem piractwa komputerowego określamy kopiowanie, reprodukowanie, używanie, wytwarzanie oraz rozpowszechnianie bez zezwolenia programu komputerowego chronionego przez prawo autorski. . (Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, Dz. U. 1994r., nr 24)
W większości przypadków, powodem, dla którego dokonujemy zakupu nielegalnego oprogramowania jest bardzo wysoka cena jego licencjonowanej wersji. W Polsce jest to towar ciągle luksusowy. Jednak wytłumaczenie w tak trywialny sposób piractwa komputerowego traci rację bytu w konfrontacji z obowiązującym prawem, które jasno stwierdza, iż nabywając pirackie oprogramowanie uczestniczymy w procederze piractwa komputerowego. Konsekwencje mogą być bardzo poważne - grzywna, konfiskata sprzętu, wypłata odszkodowań autorom oprogramowania czy nawet kara więzienia. Piractwo komputerowe nie dotyczy tylko i wyłącznie indywidualnych użytkowników. Jest to także problem wielu firm, które świadomie lub nie uczestniczą w piractwie komputerowym. Firmy co prawda kupują pewną ilość legalnego oprogramowania , lecz bardzo często zdarza się, że po pewnym czasie tracą kontrole nad tym, co tak naprawdę zostało zainstalowane w firmie. Liczba użytkowników zaczyna przekraczać liczbę licencji i w momencie kontroli nasz komputer może zostać zatrzymany. Jak podaje BSA, większa część sankcji prawnych wynikających z tytułu używania nielegalnego oprogramowania na terenie firmy w trakcie przeprowadzania kontroli jego legalności wynika z niewiedzy pracodawcy o instalowanym oprogramowaniu na jego komputerach. Aby przypadkowo nie stać się ofiarą piractwa komputerowego należy w odpowiedni sposób zarządzać swoimi zasobami informatycznymi. Służą do tego odpowiednie programy do audytu sprzętu, oprogramowania oraz audytu legalności oprogramowania(uplook).

Jak uniknąć naruszania prawa, czyli poradzić sobie z ewentualnym problemem nielegalnego oprogramowania i piractwem komputerowym w firmie?

Po pierwsze – KONTROLA SIECI
Zarząd oraz dział informatyki powinny sprawować pełną kontrolę nad danymi w firmowej sieci komputerowej.

Po drugie – INWENTARYZACJA OPROGRAMOWANIA
Ryzyko używania nielegalnego oprogramowania jest tym większe, im mniejsza wiedza o zasobach zgromadzonych w komputerach. Nie od rzeczy jest opracowanie spisu wszystkich programów zainstalowanych na firmowych komputerach, notebookach i serwerach, szczególnie w przypadku bezpośredniego dostępu pracowników do Internetu umożliwiającego im bez wiedzy administratora samodzielną instalację programów prosto z sieci. Należy też bezwzględnie przechowywać licencje na wszystkie zainstalowane programy.

Po trzecie – WERYFIKACJA LEGALNOŚCI OPROGRAMOWANIA
Najlepszym sposobem uzyskania wyczerpujących i aktualnych informacji o zainstalowanym w firmie programach jest audyt oprogramowania( uplook). 

Po czwarte – POROZUMIENIE Z PRACOWNIKAMI
Warto zapoznać pracowników z zasadami użytkowania oprogramowania oraz podpisać porozumienia określające odpowiedzialność osób zatrudnionych w zakresie przestrzegania ustalonych w firmie procedur dotyczących zasad używania oprogramowania. (Wzór porozumienia w załączniku).

Po piąte – ODPOWIEDZIALNOŚĆ ZA OPROGRAMOWANIE
W większych firmach rozwiązaniem jest wyznaczenie osoby odpowiedzialnej za zakup programów, ich instalację oraz za nadzór nad zasobami oprogramowania. W mniejszych instalowanie programów najlepiej powierzyć jednej osobie lub działowi. Zaoszczędzi to niespodzianek (zwłaszcza tych przykrych) w przyszłości.
(źródło – bsa.org - Business Software Alliance).